موجود در نزد همه مسلمانان ، و تعارض برخى با برخى ديگر ، به روشنى وجود تحريف در آنها را براى ما آشكار مىسازد . آرى ، اختلاف در حديث شريف بدانجا كشيده كه برخى از علماى مكتب خلفا را بر آن داشته تا چاره انديشى كنند و كتابهائى مانند : « تأويل مختلف الحديث » « 1 » « بيان مشكل الحديث » « 2 » و « بيان مشكلات الاثار » « 3 » را تأليف نمايند . و به خاطر اختلاف همين احاديث ، مسلمانان در فهم قرآن اختلاف كردند و براى هميشه دوران دچار تشتّت و پراكندگى كلمه شدند . بويژه كه در جوامع گوناگون بوده و با صاحبان آراء و اديان مختلف معاشر و همدم گرديدند . و همه اينها به اختلاف ديدگاه آنها از اسلام انجاميد و برخى را بدانجا كشانيد كه آيات كريمه قرآن و احاديث صحيحه نبوى را مطابق با برداشت شخصى خود از اسلام تأويل كردند و هر چه دريافتند آن را قطعى و يقينى دانستند و از استماع آراء ديگران امتناع نمودند و به تكفير يكديگر پرداختند . اينها همه عوامل تشويش داخلى بود . كه عوامل خارجى نيز به وسيله مزدوران داخلى - چنان كه مىآيد - به آنها افزوده شد : عوامل تخريب خارجى يكى از عوامل تخريب و تحريف در مدارك و مصادر اسلامى ( / كتابهاى حديث و سيره و تفسير و غير آن ) عوامل تخريب خارجى به شرح زير است : نخست - اخبار و روايات اهل كتاب در مدارك و مصادر تحقيقى اسلامى كه از سوى كسانى چون « كعب الأحبار » و « تميم دارى » انتشار يافته است .

--> ( 1 ) - تأليف ابن‌قتيبه عبداللّه‌بن مسلم متوفاى 280 يا 276 هجرى . ( 2 ) - تأليف ابن‌فورك محمدبن الحسن متوفاى 406 هجرى . ( 3 ) - تأليف ابوجعفر احمدبن محمد ازدى معروف به طحاوى متوفاى 331 يا 332 هجرى .